Lovacki savez srbije

Podržite A M A N D M A N na članove 73. 74. 75. i 77. Predloga Zakona o udruženjima, koji je sačinio Lovački savez Srbije. Podršku smo potražili i od predsednika VLade Republike Srbije, u pismu koje smo mu uputili i čiji tekst dostavljamo na uvid javnosti:

REPUBLIKA SRBIJA,
VLADA REPUBLIKE SRBIJE
Gospodinu predsedniku Vlade, dr. Mirku Cvetkoviću
Beograd

Poštovani gospodine predsedniče,

Obraćamo se Vama, kao krajnjoj instanci, u ime Lovačkog saveza Srbije, (Lovački savez Srbije je osnovan 1896. godine i asocijacija je 212 lovačkih udruženja, u koja je neposredno učlanjeno 85.000 članova -lovaca).
Lovačka udruženja, deo su istorijske tradicije naseljenih mesta u Srbiji, i predstavljaju značajan činilac društvenog života.
U proteklih 112 godina, lovačka udruženja i njihovi savezi, sticali su imovinu sopstvenim sredstvima, doprinosima i radom članova i nikada nisu finansiarana iz budžeta, niti državnog niti lokalnih samouprava.
Na taj način, stečena je nepokretna imovina koja, najvećim delom, služi gajenju i zaštiti divljači i unapređenju lovstva, a u evidenciji nepokretnosti vodi se kao društvena svojina.
Poštovani gospodine predsedniče,
Vlada Republike Srbije utvrdila je, dana 18.7.2008. godine, Predlog Zakona o udruženjima i dostavila ga Narodnoj Skupštini.
Odredbom člana 73. tog predloga , utvrđeno je, ukratko, da nepokretnosti u društvenoj svojini na kojima pravo korišćenja imaju društvene organizacije, postaju sredstva u državnoj svojini, (društvena svojina pretvara se u državnu svojinu).
Ova odredba suprotna je odredbi člana 86. stav 2. Ustava Republike Srbije, kojom je utvrđeno da se postojeća društvena svojina pretvara u privatnu svojinu. Molimo Vas da, pre svega iz razloga neustavnosti odredbe člana 73. ali i radi zaštite interesa mnogobrojnih udruženja građana, koja poseduju nepokretnu imovinu, evidentiranu kao društvena svojina, razmotrite naše navode.
U prilogu ovog dopisa dostavljamo Vam tekst predloga Amandmana, na članove 73. 74. 75. i 77. Predloga Zakona o udruženjima, sa detaljnim obrazloženjem:

A M A N D M A N
na članove 73. 74. 75. i 77. Predloga Zakona o udruženjima

I
član 73. Predloga Zakona o udruženjima zameniti novim, koji glasi:

“Imovina u društvenoj svojini na kojoj su do donošenja ovog zakona, pravo korišćenja imale društvene organizacije, udruženja ili oblici povezivanja udruženja (savezi), sa sedištem na teritoriji Republike Srbije, (u daljem tekstu: društvene organizacije), momentom njihovog upisa u Registar po ovom zakonu, postaje privatna svojina udruženja koja nastavljaju sa radom u skladu sa odredbom člana 71. stav 2. ovog zakona.
Status imovine u društvenoj svojini, na kojoj pravo korišćenja imaju subjekti utvrđeni članom 2. stav 2. ovog zakona, koji se ne upisuju u Registar po ovom zakonu, biće uređen posebnim zakonom.”

O b r a z l o ž e nj e

Odredbom člana 73. Predloga Zakona o udruženjima, utvrđeno je da nepokretnosti u društvenoj svojini na kojima pravo korišćenja imaju društvene organizacije, udruženja ili oblici povezivanja udruženja (savezi), sa sedištem na teritoriji Republike Srbije, (u daljem tekstu: društvene organizacije), danom stupanja na snagu tog zakona postaju sredstva u državnoj svojini na kojima pravo korišćenja ima jedinica lokalne samouprave, na čijoj se teritoriji nepokretnosti nalaze, (društvena svojina pretvara se u državnu svojinu, što je, po Ustavu, oblik javne svojine).

Ovo je direktno suprotno odredbi člana 86. stav 2. Ustava Republike Srbije.
Odredba člana 86. stav 2. Ustava Republike Srbije, (Sl.gl. RS br. 98/06, od 10.11.2006. godine), glasi:
“Postojeća društvena svojina pretvara se u privatnu svojinu pod uslovima, na način i u rokovima predviđenim zakonom”.
Odredbom člana 86. stav 1. Ustava, definisana su tri oblika svojine: I privatna, II zadružna i III javna svojina, koja obuhvata: 1. državnu svojinu, 2. svojinu autonomne pokrajine i 3. svojinu jedinice lokalne samouprave, tako da državna svojina svakako nije privatna, što predloženi član 73. čini neustavnim.

Predložena, amandmanska, odredba člana 73. stav 1. utvrđuje da imovina u društvenoj svojini na kojoj su do donošenja ovog zakona, pravo korišćenja imale društvene organizacije, udruženja ili oblici povezivanja udruženja (savezi), sa sedištem na teritoriji Republike Srbije, (u daljem tekstu: društvene organizacije), momentom njihovog upisa u Registar po ovom zakonu, postaje privatna svojina udruženja koja nastavljaju sa radom u skladu sa odredbom člana 71. stav 2. ovog zakona, što je, u potpunosti, u skladu sa odredbom člana 86. stav 2. Ustava.
Odredba novog stava 2. istog člana, utvrđeno je da će se pitanje statusa imovine u društvenoj svojini, koju koriste subjekti utvrđeni u stavu 2. člana 2. Predloga Zakona o udruženjima, čiji je rad uređen posebnim zakonom i koji se ne upisuju u Registar po ovom zakonu, (sindikati, sportske organizacije i udruženja, i dr.), urediti takođe posebnim zakonom.

Ovim se, iz režima uređenja statusa imovine u društvenoj svojini po Zakonu o udruženjima, izuzimaju subjekti, čiji rad i registarcija se, zbog posebnih svojstava, uređuju drugim zakonima.

Predlog amandmana, koji je u skladu sa važećim Ustavom, rešava problem neustavnosti odredbe člana 73. Predloga Zakona po udruženjima.
Osim toga, zasnovan je i na činjenici da su društvene organizacije, a ne država, te koje su, u evidenciji nepokretnosti, upisane kao korisnik nepokretnosti u društvenoj svojini, a obezbeđuje i pravičnost u postupanju, jer prednost daje slabijem, što društvene organizacije svakako jesu u odnosu sa državom.

Imajući u vidu navedeno, postoje svi osnovi da Narodna Skupština usvoji predloženi amandman na član 73. Predloga Zakona o udruženjima.

II
član 74. Predloga Zakona o udruženjima zameniti novim, koji glasi:

“Nepokretnosti u društvenoj svojini na kojima su društvene organizacije do dana stupanja na snagu ovog zakona imale pravo korišćenja, prelaze u državnu svojinu, odnosno susvojinu države, srazmerno udelu u kome je država učestvovala u finasiranju ovih nepokretnosti, sredstvima uloženim po osnovu vršenja javnih ovlašćenja ili drugim sredstvima ostvarenim iz budžeta društvenopolitičkih zajednica u tim društvenim organizacijama.
Svojinska prava iz stava 1. ovog člana utvrđuju se u postupku pred nadležnim sudom.”

O b r a z l o ž e nj e

Odredbama člana 74. stav 1. Predloga Zakona o udruženjima utvrđeno je da nepokretnosti u društvenoj svojini na kojima su društvene organizacije, do dana stupanja na snagu tog zakona, imale pravo korišćenja prelaze u svojinu, odnosno susvojinu ovih društvenih organizacija, srazmerno udelu kojim su društvene organizacije učestvovale u finansiranju ovih nepokretnosti sopstvenim sredstvima ostvarenim od dobrovoljnih članarina, poklona, donacija, legata i na drugi zakonom dozvoljeni način.
Odredbom stava 2. tog člana, utvrđeno je da se sopstvenim sredstvima iz stava 1. ne smatraju sredstva ostvarena po osnovu vršenja javnih ovlašćenja ili druga sredstva ostvarena iz budžeta društveno političkih zajednica.
Odredbom stava 3. utvrđeno je da se svojinska prava iz stava 1. utvrđuju u postupku pred nadaležnim sudom.
Ovakvim rešenjem se subjekti, koji su u evidenciji nepokretnosti, upisani kao korisnici nepokretnosti u društvenoj svojini, dovode u položaj da, pravo na svojinu, koja je evidentirana kao njihova, ponovo dokazuju pred sudom, u ulozi tužioca, sa državom kao drugom staranom u sporu, što je izuzeno nepovoljan položaj, pre svega imajući u vidu jedno od osnovnih pravnih načela, još iz rimskog prava, (“In dubio pro re” “U sumnji za tuženog”).
Osim toga, važećim Zakonom o društvenim organizacijama i udruženjima građana (Sl.gl. SRS 24/82 i dr.), u članu 38. stav 2. jasno je utvrđeno da je primarni način sticanja sredstava društvenih organizacija: ”iz doprinosa svojih članova”, a tek onda: ”i iz drugih izvora, na osnovu samoupravnog sporazuma, ugovora ili drugog pravnog posla, kao i na osnovu odluke državnog organa ili po sili zakona”.

Udruženja građana, koja su, takođe, obuhvaćena definicijom društvenih organizacija, iz člana 73. Predloga Zakona o udruženjima (društvene organizacije, udruženja ili oblici povezivanja udruženja (savezi), sa sedištem na teritoriji Republike Srbije, (u daljem tekstu: društvene organizacije), po članu 53. Zakona o društvenim organizacijama i udruženjima građana, “stiču u svojinu sredstva od članarine, poklona i na drugi način utvrđen zakonom”.
Iz navedenog je očigledno da su subjekti, koji su u članu 73. Predloga zakona o udruženjima, definisani kao društvene organizacije, svoju imovinu, po pravili i najvećim delom, sticali iz sopstvenih sredstava, a samo u izuzetnim slučajevima, po osnovu vršenja javnih ovlašćenja ili drugih sredstava ostvarena iz budžeta društveno političkih zajednica.
Predloženi amandman, koji utvrđuje da nepokretnosti u društvenoj svojini na kojima su društvene organizacije do dana stupanja na snagu ovog zakona imale pravo korišćenja, prelaze u državnu svojinu, odnosno susvojinu države, srazmerno udelu u kome je država učestvovala u finasiranju ovih nepokretnosti, sredstvima uloženim po osnovu vršenja javnih ovlašćenja ili drugim sredstvima ostvarenim iz budžeta društvenopolitičkih zajednica u tim društvenim organizacijama, uvažava, u potpunosti, sve iznete činjenice.
Ovo rešenje, takođe, daje mogućnost da država, ovog puta kao tužilac, u sudskom postupku, dokaže svoje učešće u sticanju imovine onih društvenih organizacija, za koje smatara da su imovinu stekle po osnovu vršenja javnih ovlašćenja ili drugih sredstava ostvarena iz budžeta društveno političkih zajednica, tako da maksimalno štiti interese države.
Osim toga, rešenje predloženo Amandmanom, zasnovano je i na činjenici da su društvene organizacije, a ne država, te koje su, u evidenciji nepokretnosti, upisane kao korisnik nepokretnosti u društvenoj svojini, a obezbeđuje i pravičnost u postupanju, jer prednost daje slabijem, što društvene organizacije svakako jesu u odnosu sa državom.
Na ovaj način se i broj sudskih sporova, koji će biti vođeni po ovom osnovu, daleko smanjuje, jer je država, kako smo naveli, samo izuzetno učestvovala u sticanju imovine društvenih organizacija.
Imajući u vidu navedeno, postoje svi osnovi da Narodna Skupština usvoji predloženi amandman na član 74. Predloga Zakona o udruženjima.

III
Brisati članove 75. i 77. Nacrta Zakona o udruženjima.

O b r a z l o ž e nj e

Predlaže se brisanje člana 75. Predloga Zakona o udruženjima, koji utvrđuje da društvene organizacije koje su pre nego što su, na osnovu zakona, preregistrovane iz statusa udruženja građana u društvene organizacije, imale pravo svojine na nepokretnostima u društvenoj, odnosno državnoj svojini, prava na tom osnovu ostvaruju po zakonu kojim se uređuje denacionalizacija, jer je njegova sadržina, u potpunosti, uređena predlogom amandmana na član 73. Predloga Zakona.
Osim toga, kako je već navedeno, definicija društvenih organizacija, iz člana 73. Predloga Zakona o udruženjima (društvene organizacije, udruženja ili oblici povezivanja udruženja (savezi), sa sedištem na teritoriji Republike Srbije, (u daljem tekstu: društvene organizacije), obuhvata i udruženja građana.

Pored iznetog, sva nepokretna imovina i društvenih organizacija i udruženja građana, u evidenciji nepokretnosti evidentirana je kao društvena svojina.
Drugog načina evidentiranja nepokretne imovine pravnih lica u vreme sticanja te svojine od strane ovih subjekata nije ni bilo.
U ranijem društvenopolitičkom sistemu, postojala samo privatna svojina fizičih lica, a sva nepokretna imovina pravnih lica, u evidenciji nepokretnosti, evidentirana je kao društvena svojina sa pravom korišćenja, tako da preregistracija iz statusa udruženja građana u status društvenih organizacija nije imala nikakvog uticaja na evidenciju nepokretne imovine.

Predlaže se brisanje i člana 77. Predloga Zakona o udruženjima koji utvrđuje da pokretna imovina u društvenoj svojini, na kojoj pravo korišćenja imaju društvene organizacije sa sedištem na teritoriji Republike Srbije, danom stupanja na snagu tog zakona postaju sredstva u svojini društvenih organizacija, jer je amandmanskim predlogom odredbe člana 73. stav 1. obuhvaćena sva imovina u društvenoj svojini, a osim toga, Ustav Republike Srbije, u odredbi člana 86. stav 2. ne pravi nikakvu razliku između pokretne i nepokretne imovine u društvenoj svojini.

IV
Uskladiti numeraciju članova do kraja Nacrta Zakona o udruženjima.

* * * * *
Rešenje pitanja statusa društvene svojine, (pokretne i nepokretne), koju koriste društvene organizacije, udruženja građana i njihovi savezi, predloženo ovim Amandmanom, u svemu je u skladu sa odredbama Ustava Republike Srbije, a maksimalno uvažava i sve interese države po ovom pitanju.
Predlozi iz Amandmana, takođe, sadrže rešenja koja su, u zemljama bivše SFRJ, primenjena kod uređivanja pitanja statusa društvene svojine, koju su koristile društvene organizacije, udruženja ili oblici povezivanja udruženja (savezi).
Osim toga, to je i pravičan način da se razreši pitanje imovine koju su ovi subjekti posedovali i pre drugog svetskog rata, kao i one koju su, svojim sredstvima, sticali posle drugog svetskog rata, a u evidenciji nepokretnosti se, zbog pravnog sistema koji je važio u vreme kada je sticana, vodi kao društvena svojina.

Poznato je načelo da je cilj prava ostvarivanje pravde. Nadamo se da će i u ovom slučaju pravda biti zadovoljena.

PRIMERI STICANJA IMOVINE LOVAČKIH ORGANIZACIJA

U proteklom vremenu, lovačka udruženja u Srbiji sticala su imovinu gradeći je i pribavljajući u svojinu, sredstvima koja su sama stvarala, doprinosima i radom svojih članova.
Isto važi i za sve nepokretnosti koje su, teretnim pravnim poslovima, iz doprinosa svojih članova i drugih sopstvenih sredstava, kao i donacijama ili poklonima pravnih i fizičkih lica, stekla mnogobrojna lovačka udruženja u Srbiji, koja, kao i lovački savezi, nikada nisu finansirana iz budžeta Republike Srbije.
NJihovi lovački domovi, fazanerije i druge nekretnine, podizani su i uz pomoć drugih građana, fizičkih i pravnih lica i njihove lokalne zajednice (lični rad, materijal, zanatske usluge, donacije i pokloni, i dr.), jer su lovačka udruženja deo istorijske tradicije naseljenih mesta u Srbiji, a njihove društvene prostorije, okupljanja i manifestacije, deo društvenog života tih zajednica.

Iz sopstvenih sredstava, kupoprodajnim ugovorima, poklonima i donacijama sticana je i druga nepokretana imovina (obradivo i drugo zemljište za jednogodišnje i višegodišnje zasade), koja služi gajenju i zaštiti divljači i unapređenju lovstva, na primer:

- Zgrada lovačkog doma u Beogradu, na kojoj pravo korišćenja imaju Lovački savez Srbije i Lovački savez Jugoslavije, sa po jednom polovinom, građena je od 1959. do 1962. godine, sopstvenim sredstvima saveza, od doprinosa svih lovaca tadašnje Jugoslavije i kredita koji su vraćeni banci.
Zgrada je izgrađena na mestu na kome su se, i pre 1945. godine, nalazile i prostorije koje su bile vlasništvo ovog Saveza, o čemu postoji uredna dokumentacija. (Lovački savez Srbije je asocijacija 212 lovačkih udruženja, iz cele Srbije, u koja je neposredno učlanjeno 85.000 članova-lovaca, a Savez, kao i mnoga udruženja, postoji već 112 godina, osnovan je 1896. godine).
- Zgrada Lovačkog saveza Vojvodine, u Novom sadu, izgrađena je 1939. godine, sredstvima Lovačkog saveza Vojvodine i u tadašnjim zemljišnim knjigama upisana kao svojina Lovačkog saveza Vojvodine. Posle 1945. godine, ova zgrada prešla je, kao i sva svojina pravnih lica, u društvenu svojinu, na kojoj pravo korišćenja ima Lovački savez Vojvodine.
U međuvremenu, stanovi koji se nalaze u zgradi, prodati su, bez saglasnosti Lovačkog saveza Vojvodine, licima koja su ih koristila, a koja su proglašena nosiocima stanarskog prava i Lovačkom savezu Vojvodine je ostao samo poslovni prostor.
- Zgrada lovačkog doma u Kragujevcu, izgrađena krajem tridesetih godina prošlog veka, krajem šesdesetih godina srušena je, zbog potreba grada. Po osnovu svojine na toj zgradi, lovačkom udruženju “[umadija” iz Kragujevca ustupljeno je pravo korišćenja na zgradi “Denkov konak” u Kragujevcu, koja je pod zaštitom države i za koju lovačko udruženje ima i obavezu da je održava, u skladu sa propisima o zaštiti spomenika kulture.
Ovo je samo mali deo primera vezanih za imovinu lovačkih organizacija, koja, Predlogom Zakona o udruženjima, treba da pređe u državnu svojinu, iako država nema nikakvog udela u njenom sticanju, već je stečena teretnim pravnim poslovima, kao i donacijama ili poklonima pravnih i fizičkih lica.
Prelazak ovako stečene imovine u državnu svojinu i dovođenje lovačkih udruženja u poziciju zakupaca, imaće nesagledive negativne posledice po kompletno gazdovanje lovištima u Republici Srbiji, jer će sredstva koja bi bila ulagana u unapređivanje gajenja i zaštite divljači, morati da se daju za zakupninu, čime će, praktično, biti onemogućen rad lovačkih udruženja.

Za Lovački savez Srbije
Vladislav Mladenović dipl. pravnik